Türkiye'de Çin Menşeli Polimer Kapıya Teslim Maliyet Hesaplama: Vergi Yığınının Tam Dökümü
Son güncelleme: 25 Mart 2026. Vergi oranları ve KDV bu tarih itibarıyla günceldir. Kapıya teslim maliyet rakamları gösterge niteliğindedir — nihai maliyet hesaplaması yapmadan önce geçerli antidamping oranlarını doğrulayınız.
Liste Fiyatı Gerçek Fiyat Değildir
CIF Mersin bazında $1,000/MT fiyatla kote edilen Çin menşeli HDPE, fiyat listesinde rekabetçi görünüyor. Ancak deponuza ulaştığında bu rakam $1,000 değildir. MFN gümrük vergisi, gösterge niteliğinde orta aralık %13 antidamping vergisi ve KDV (katma değer vergisi) uygulandıktan sonra bu $1,000, $1,434'e yükseliyor. Liman elleçleme ve yurt içi nakliye eklendiğinde İstanbul'daki depo kapınızda yaklaşık $1,489/MT ile karşılaşıyorsunuz. Artık oran üzerinden (işbirliği yapmayan ihracatçılar için %18) bu rakamlar sırasıyla $1,494 ve $1,549'a çıkıyor.
Bu, uygulanan orana bağlı olarak CIF'ten kapıya teslim maliyete %49-55 brüt fark anlamına geliyor. Mahsup edilebilir KDV hariç tutulduğunda bile efektif yük, kote edilen fiyatın kabaca %25-35 üzerinde kalıyor.
Her Türk polimer alıcısı vergilerin varlığını bilir. Ancak çok azı, satın alma siparişi vermeden önce tam vergi yığınını doğru biçimde hesaplıyor. Bu makale, plastik hammadde ithalatında hesaplamayı katman katman ele alıyor, kendi CIF fiyatlarınızla kullanabileceğiniz senaryo tabloları sunuyor ve Çin menşeli reçinenin AB, Orta Doğu ve yurt içi alternatiflere karşı hâlâ tasarruf sağladığı kırılım noktalarını tespit ediyor.
Oranlarla ilgili önemli not: Antidamping vergisi oranları ihracatçıya göre değişir ve periyodik gözden geçirmeye tabidir. Bu makalede kullanılan oranlar, 2026 yılı başı itibarıyla kamuya açık Türk ticaret savunması tedbirlerine dayanan gösterge niteliğinde oranlardır. Tedarik kararları vermeden önce spesifik tedarikçinize uygulanacak oranları güncel Resmi Gazete yayınları ve Ticaret Bakanlığı ticaret savunması veri tabanından teyit ediniz.
Bu hesaplamaları güncel piyasa koşullarına uygulamak için bugünkü Çin menşeli PE, PP ve PVC indikatif fiyatlarına bakın.
Bu makale, Türkiye'nin antidamping rejimi ve Çin menşeli polimer ithalatı hakkındaki beş bölümlük dizinin ikinci bölümüdür. 1. Makale düzenleyici çerçeveyi ele almaktadır. 3. Makale ise nitelikli dönüştürücüler için bu vergileri tamamen ortadan kaldıran Dahilde İşleme Rejimi'ni (DİR) kapsamaktadır.
Maliyet Yığını: Katman Katman
Türk gümrüğü, polimer ithalatına vergi ve harçları belirli bir sırayla uyguluyor. Her katman bir öncekinin üzerine inşa edildiğinden, efektif oran basitçe toplanmak yerine kademeli olarak artıyor. Doğru bir plastik hammadde maliyet hesaplaması için bu sıralamayı anlamak kritik önem taşımaktadır.
Aşağıda, CIF Mersin bazında $1,000/MT fiyatlı Çin menşeli HDPE üzerinden çalışılmış bir örnekle tam vergi yığını sunulmaktadır.
Katman 1: CIF Değeri (matrah)
Gümrük değeri — tüm vergi ve harçların üzerinden hesaplandığı matrah — Türk giriş limanındaki CIF (Maliyet, Sigorta ve Navlun) fiyatıdır. Çin menşeli polimer sevkiyatlarının büyük çoğunluğu için bu CIF Mersin, CIF İskenderun veya CIF Ambarlı (İstanbul) anlamına geliyor.
FOB Çin bazında satın alıyorsanız, gümrük değerini oluşturmak için okyanus navlunu ve sigortayı eklemeniz gerekiyor. Başlıca Çin limanlarından Mersin'e güncel konteyner navlun oranları tipik olarak 20 fitlik konteyner başına $800-1,200 aralığında seyretmektedir (dökme reçine sevkiyatları için yaklaşık $30-50/MT); ancak bu oranlar mevsimsel talep, yakıt ek ücretleri ve taşıyıcı kontenjanına bağlı olarak dalgalanıyor.
Bu örnek için: CIF Mersin = $1,000/MT.
Katman 2: MFN Gümrük Vergisi (%6,5)
Türkiye, tercihli ticaret anlaşması bulunmayan ülkelerden yapılan ithalata en çok kayrılan ülke (MFN) vergi oranlarını uygulamaktadır. Çin'in Türkiye ile serbest ticaret anlaşması yoktur; dolayısıyla Çin menşeli polimer ithalatı tam MFN oranını öder.
Ticari polietilen ve polipropilen için MFN gümrük vergisi oranı CIF değer üzerinden %6,5'tir. PVC oranları da benzer şekilde %6,5'tir. Bazı özel ve mühendislik polimeri gradları farklı oranlar taşıyabilir — spesifik GTİP kodunu Türk Gümrük Tarife Cetveli üzerinden her zaman doğrulayınız.
| Ürün | GTİP Kodu (gösterge) | MFN Vergi Oranı |
|---|---|---|
| LDPE | 3901.10 | %6,5 |
| LLDPE | 3901.10 | %6,5 |
| HDPE | 3901.20 | %6,5 |
| PP homopolimer | 3902.10 | %6,5 |
| PP kopolimer | 3902.30 | %6,5 |
| PVC süspansiyon | 3904.10 | %6,5 |
Hesaplama: $1,000 x %6,5 = $65/MT.
Kritik bir ayrıntı: Türkiye, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği içindedir. AB menşeli ürünler, polimerler dahil sanayi ürünlerinde %0 gümrük vergisiyle Türkiye'ye giriyor. Bu, AB menşeli reçinenin Türk pazarında Çin malzemesine karşı sahip olduğu en büyük yapısal avantajdır — ve kalıcıdır, gözden geçirmeye veya süre sonuna tabi değildir.
Katman 3: Antidamping Vergisi (ürün ve ihracatçıya göre değişir)
Plastik hammadde ithalatında asıl farkı yaratan katman budur. Ticaret savunması tedbirleri bulunmayan pazarlardan farklı olarak, Türkiye birçok Çin menşeli polimer kategorisinde aktif antidamping vergileri uygulamaktadır. Oranlar ihracatçı bazında veya artık (diğerleri) oran olarak belirlenir ve CIF değer üzerinden, MFN vergisinden ayrı olarak ve ona ek olarak tahakkuk ettirilir.
2026 yılı başı itibarıyla gösterge niteliğinde AD vergisi aralıkları:
| Ürün | AD Vergi Aralığı (Çin menşeli) | Notlar |
|---|---|---|
| PE (HDPE, LDPE, LLDPE) | ~%3-18 | İşbirliği yapan ihracatçılar alt uçta; işbirliği yapmayan veya yeni ihracatçılar için artık oran üst uçta |
| PP (homo ve kopolimer) | ~%8-15 | PP, alt uçta genellikle PE'den daha yüksek oranlar taşıyor |
| PVC | 2026 başı itibarıyla soruşturma sürecinde | Henüz kesin vergi yok; geçici önlemler olası |
Bu aralıklar, farklı Çinli ihracatçılar arasındaki değişkenliği yansıtmaktadır. Türk soruşturma makamıyla işbirliği yapan üreticiler daha düşük, firmaya özel oranlar almıştır (bazı PE ihracatçıları için %3 kadar düşük). İşbirliği yapmayan üreticiler veya yerleşik oranı bulunmayan yeni sevkiyatçılar ise aralığın üst ucundaki artık oranla karşı karşıyadır.
Bu çalışılmış örnek için, gösterge niteliğinde orta aralık PE oranı %13 kullanılarak: $1,000 x %13 = $130/MT. Not: fiili oranlar ihracatçıya göre değişir — işbirliği yapan ihracatçılar önemli ölçüde daha az ödeyebilirken, işbirliği yapmayan ihracatçılar %18'e varan oranlarla karşılaşabilir.
Vergiler sonrası ara toplam: $1,000 + $65 + $130 = $1,195/MT. Bu, vergisi ödenmiş değerdir — KDV hesaplamasının matrahıdır.
Katman 4: KDV (Katma Değer Vergisi, %20)
Türkiye'nin KDV'si, vergi dahil değer üzerinden uygulanıyor: CIF + MFN vergisi + antidamping vergisi. Polimer reçine için standart KDV oranı %20'dir.
Hesaplama: $1,195 x %20 = $239/MT.
Toplam: $1,195 + $239 = $1,434/MT.
KDV, kayıtlı işletmeler için mahsup edilebilir niteliktedir — kalıcı bir maliyet değil, girdi vergi indirimi olarak işlev görüyor. KDV mahsubuna ilişkin pratik etkiler aşağıdaki bölümde açıklanmaktadır. Ancak gümrükte yapılacak toplam nakit ödeme açısından, $1,494'ün tamamının ödenmesi gerekmektedir.
Katman 5: Liman ve Gümrükleme Maliyetleri
Bunlar, yükün limandan geçirilip teslim alınmasına ilişkin operasyonel maliyetlerdir:
| Maliyet Kalemi | Tipik Aralık (ton başına) |
|---|---|
| Liman elleçleme (THC) | $8-15 |
| Gümrük müşavirliği | $3-5 |
| Ardiye/depolama (gecikme durumunda) | $0-10 |
| Acente ve dokümantasyon | $2-5 |
| Toplam liman/gümrükleme | $15-25 |
Bu maliyetler vergi yığınına kıyasla mütevazıdır ancak çoklu sevkiyatlarda birikim yapar. Bu örnek için orta aralık tahmini olarak $20/MT kullanılmaktadır.
Katman 6: Yurt İçi Nakliye
Son kilometre — reçinenin limandan depoya veya fabrikaya taşınması. Türkiye'nin iki ana polimer ithalat kapısı farklı hinterlantlara hizmet ediyor:
| Güzergah | Mesafe | Tipik Maliyet/MT |
|---|---|---|
| Mersin limanı — yerel organize sanayi bölgesi | 10-30 km | $8-15 |
| Mersin — Gaziantep | ~260 km | $20-30 |
| Mersin — İstanbul (Marmara bölgesi) | ~950 km | $30-40 |
| Ambarlı (İstanbul) — yerel dağıtım | 10-50 km | $8-15 |
| İskenderun — Gaziantep | ~180 km | $15-25 |
Mersin limanından İstanbul deposuna teslim alan bir alıcı için $35/MT makul bir orta aralık tahminidir.
Tam Maliyet Yığını
| Bileşen | Oran | Hesaplama | Tutar |
|---|---|---|---|
| CIF değeri | — | — | $1,000 |
| MFN vergisi | %6,5 | $1,000 x 0.065 | $65 |
| Antidamping vergisi | %13 (gösterge niteliğinde orta aralık) | $1,000 x 0.13 | $130 |
| Ara toplam (vergisi ödenmiş) | — | — | $1,195 |
| KDV | %20 | $1,195 x 0.20 | $239 |
| Liman/gümrükleme maliyetleri | tah. | — | $20 |
| Yurt içi nakliye (Mersin — İstanbul) | tah. | — | $35 |
| Depoda toplam kapıya teslim maliyet | — | — | $1,489 |
CIF'ten brüt fark: yaklaşık %49. Bu, toplam nakit çıkışının CIF fiyatına bölünmesiyle elde ediliyor. Artık oran (%18) uygulandığında bu oran yaklaşık %55'e yükseliyor.
Efektif fark (mahsup edilebilir KDV hariç): yaklaşık %25-30. Bu, KDV'yi girdi indirimi mekanizmasıyla mahsup eden kayıtlı bir işletme için fiili maliyet yüküdür. Artık oranlarda bu aralık %30-35'e genişliyor.
Senaryo Tabloları: Kendi CIF Fiyatlarınızla Hesaplayın
Aşağıdaki tablolar, Türkiye'de en yaygın ticareti yapılan üç Çin menşeli polimer kategorisini kapsıyor. Sol sütunda CIF fiyatınızı bulun, vergisi ödenmiş ve toplam rakamlar için satır boyunca okuyun. Liman ve yurt içi nakliye maliyetleri bu tablolara dahil değildir — liman ve depo konumunuza bağlı olarak $40-65/MT ekleyiniz.
Tablo A: HDPE (Antidamping Artık Oranı ~%18 — işbirliği yapmayan ihracatçılar)
| CIF Fiyat | MFN (%6,5) | AD (%18) | Vergisi Ödenmiş | KDV (%20) | KDV Dahil Toplam | Efektif (KDV Hariç) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| $900 | $58.50 | $162.00 | $1,120.50 | $224.10 | $1,344.60 | $1,120.50 |
| $950 | $61.75 | $171.00 | $1,182.75 | $236.55 | $1,419.30 | $1,182.75 |
| $1,000 | $65.00 | $180.00 | $1,245.00 | $249.00 | $1,494.00 | $1,245.00 |
| $1,050 | $68.25 | $189.00 | $1,307.25 | $261.45 | $1,568.70 | $1,307.25 |
| $1,100 | $71.50 | $198.00 | $1,369.50 | $273.90 | $1,643.40 | $1,369.50 |
| $1,150 | $74.75 | $207.00 | $1,431.75 | $286.35 | $1,718.10 | $1,431.75 |
| $1,200 | $78.00 | $216.00 | $1,494.00 | $298.80 | $1,792.80 | $1,494.00 |
Hızlı formül: Vergisi ödenmiş = CIF x 1.245. KDV dahil toplam = CIF x 1.494.
Tablo B: PP (Antidamping Oranı ~%12,5)
| CIF Fiyat | MFN (%6,5) | AD (%12,5) | Vergisi Ödenmiş | KDV (%20) | KDV Dahil Toplam | Efektif (KDV Hariç) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| $900 | $58.50 | $112.50 | $1,071.00 | $214.20 | $1,285.20 | $1,071.00 |
| $950 | $61.75 | $118.75 | $1,130.50 | $226.10 | $1,356.60 | $1,130.50 |
| $1,000 | $65.00 | $125.00 | $1,190.00 | $238.00 | $1,428.00 | $1,190.00 |
| $1,050 | $68.25 | $131.25 | $1,249.50 | $249.90 | $1,499.40 | $1,249.50 |
| $1,100 | $71.50 | $137.50 | $1,309.00 | $261.80 | $1,570.80 | $1,309.00 |
| $1,150 | $74.75 | $143.75 | $1,368.50 | $273.70 | $1,642.20 | $1,368.50 |
| $1,200 | $78.00 | $150.00 | $1,428.00 | $285.60 | $1,713.60 | $1,428.00 |
Hızlı formül: Vergisi ödenmiş = CIF x 1.190. KDV dahil toplam = CIF x 1.428.
Tablo C: PVC (Gösterge — soruşturma devam ediyor, 2026 başı itibarıyla kesin AD vergisi yok)
2026 başı itibarıyla PVC antidamping soruşturmaları devam etmekte olup Çin menşeli PVC'ye kesin vergi uygulanmamıştır. Aşağıdaki tablo yalnızca planlama amacıyla varsayımsal %15 AD oranı kullanmaktadır — kesin önlemler uygulanması halinde oranlar farklılık gösterebilir. Mevcut durumda Çin menşeli PVC, Türkiye'ye yalnızca MFN oranıyla (%6,5) giriş yapıyor.
| CIF Fiyat | MFN (%6,5) | AD (varsayımsal %15) | Vergisi Ödenmiş | KDV (%20) | KDV Dahil Toplam | Efektif (KDV Hariç) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| $700 | $45.50 | $105.00 | $850.50 | $170.10 | $1,020.60 | $850.50 |
| $750 | $48.75 | $112.50 | $911.25 | $182.25 | $1,093.50 | $911.25 |
| $800 | $52.00 | $120.00 | $972.00 | $194.40 | $1,166.40 | $972.00 |
| $850 | $55.25 | $127.50 | $1,032.75 | $206.55 | $1,239.30 | $1,032.75 |
| $900 | $58.50 | $135.00 | $1,093.50 | $218.70 | $1,312.20 | $1,093.50 |
| $950 | $61.75 | $142.50 | $1,154.25 | $230.85 | $1,385.10 | $1,154.25 |
| $1,000 | $65.00 | $150.00 | $1,215.00 | $243.00 | $1,458.00 | $1,215.00 |
Hızlı formül (varsayımsal %15 AD ile): Vergisi ödenmiş = CIF x 1.215. KDV dahil toplam = CIF x 1.458.
Not: PVC CIF fiyatları tipik olarak PE/PP'den düşüktür; bu nedenle bu tablo $700/MT'den başlamaktadır. Kesin tespit için Resmi Gazete'yi takip ediniz.
KDV Mahsup Faktörü
KDV, maliyet yığınındaki en büyük tek kalemdir — zaten şişmiş vergisi ödenmiş değerin %20'si. Ancak kayıtlı Türk işletmeleri için KDV kalıcı bir maliyet değildir. Girdi vergi indirimi olarak işlev görüyor: ithalatta ödediğiniz KDV, yurt içi satışlarda tahsil ettiğiniz KDV'den mahsup ediliyor.
Bu, Çin menşeli polimer ithalatının efektif maliyet yükünün MFN vergisi artı antidamping vergisi olduğu — KDV dahil toplam nakit çıkışı olmadığı — anlamına geliyor.
Neden Yine de Önemlidir
KDV mahsubu gerçektir, ancak anlık değildir. Pratik sorunlar şunlardır:
Nakit akışı etkisi. KDV'nin tamamını gümrükte, peşin olarak, tek bir kilogram reçine satmadan önce ödüyorsunuz. Aylık $500,000'lık Çin menşeli polimer alımı yapan orta ölçekli bir ithalatçı için sistemde herhangi bir anda bloke olan KDV yaklaşık $100,000-120,000'dır. Bu, başka yerde kullanamayacağınız işletme sermayesidir.
Mahsup süresi. KDV mahsubu tipik olarak satış hızınıza ve beyanname dönemine bağlı olarak 1-3 ay içinde gerçekleşiyor. Stok devir hızı daha yavaş olan — 60-90 günlük stok tutan — şirketler daha büyük KDV bakiyesi taşıyor. Net KDV alacaklısı konumundaki şirketler (yurt içi satıştan fazla ihracat yapanlar) KDV iadesi başvurusunda bulunmaları gerekebilir; bu süreç standart prosedürle 3-6 ay sürebilir veya şirketiniz nitelikli ise hızlandırılmış iade mekanizması (hızlandırılmış iade) ile daha kısa sürebilir.
Pratik kural: Menşeler arası kapıya teslim maliyet karşılaştırması yaparken maliyet analizi için efektif (KDV hariç) rakamı, nakit akışı ve işletme sermayesi planlaması için ise toplam (KDV dahil) rakamı kullanın. Aylık $250,000'lık KDV bakiyesi finansman gerektirir — ve KDV sonunda mahsup edilse bile bu finansmanın bir maliyeti vardır.
Karşılaştırma Referansları: Çin ve Alternatif Menşeler
Çin menşeli polimer üzerindeki vergi yığını ancak bağlam içinde anlamlıdır. Türk alıcıları Çin reçinesi ile hiçbir şey arasında seçim yapmıyor — Çin reçinesi, AB menşeli malzeme, Orta Doğu gradları ve yurt içi PETKİM üretimi arasında seçim yapıyor. Asıl soru, Çin'in CIF fiyat avantajının vergi yükünden sonra ayakta kalıp kalmadığıdır.
Aynı Grad, Farklı Menşeler: Mersin'de HDPE
| Menşe | CIF Mersin | MFN Vergisi | AD Vergisi | Efektif Kapıya Teslim (KDV Hariç) |
|---|---|---|---|---|
| Çin (orta aralık oran) | $1,000 | %6,5 | ~%13 | $1,195 |
| AB (Gümrük Birliği) | $1,100 | %0 | %0 | $1,100 |
| Suudi Arabistan | $1,050 | %6,5 | %0-15* | $1,118-$1,225 |
| Güney Kore | $1,060 | %6,5 | %0 | $1,129 |
| PETKİM (yurt içi) | $1,150 | %0 | %0 | $1,150 |
*Suudi Arabistan'ın AD durumu karmaşıktır — bazı Suudi PE gradları önceki soruşturmalardan kaynaklanan antidamping vergilerine tabidir, bazıları ise değildir. Uygulanacak oran, ilgili tebliğin spesifik üretici ve ürün kapsamına bağlıdır. Güncel Resmi Gazete yayınlarından teyit ediniz.
Tabloyu Okumak
Bu gösterge fiyatlar ve %13 orta aralık AD oranı ile $1,000 CIF'lik Çin HDPE'si efektif $1,195/MT'ye gümrükleniyor — bazı menşelere karşı hâlâ rekabetçi, ancak efektif $1,100'e gümrüklenen $1,100 CIF'lik AB menşeli malzemenin önemli ölçüde üzerinde. Artık oran (%18) uygulandığında Çin'in kapıya teslim maliyeti $1,245/MT'ye yükseliyor ve en düşük CIF fiyatına rağmen en pahalı seçenek haline geliyor.
Bu, antidamping rejiminin aritmetik gerçekliğidir: vergiler, CIF fiyat avantajını fazlasıyla dengeleyebilir.
Kırılım Noktası Analizi
Her alıcının yanıtlaması gereken soru: Çin CIF fiyatının, kapıya teslim bazda alternatifleri geçmesi için ne kadar ucuz olması gerekiyor?
Çin — AB menşe karşılaştırması (HDPE, artık %18 AD oranıyla):
- Çin efektif çarpanı: CIF'in 1.245 katı (%6,5 MFN + %18 AD)
- AB efektif çarpanı: CIF'in 1.00 katı (Gümrük Birliği kapsamında %0)
- Kırılım noktası:
CIF(Çin) x 1.245 < CIF(AB) x 1.00olduğunda Çin kazanır - Çözüm: CIF(Çin), CIF(AB) / 1.245'in altında olmalıdır
- AB CIF $1,100 iken: Çin, kapıya teslim maliyette eşitlenmek için $883/MT'nin altında olmalıdır
- Gereken Çin indirimi: yaklaşık $217/MT veya kabaca AB CIF'in %20 altında
- İşbirliği yapan ihracatçı oranı %8 olduğunda çarpan 1.145'e düşer ve gereken CIF $960'a iner — çok daha ulaşılabilir bir $140/MT indirim
Çin — Suudi menşe karşılaştırması (HDPE, Suudi %0 AD varsayımıyla, Çin artık %18 AD):
- Suudi efektif çarpanı: CIF'in 1.065 katı (yalnızca %6,5 MFN)
- Kırılım noktası:
CIF(Çin) x 1.245 < CIF(Suudi) x 1.065 - Suudi CIF $1,050 iken: Çin $898/MT'nin altında olmalıdır
- Gereken Çin indirimi: Suudi CIF'in yaklaşık $152/MT altında
Çin — PETKİM yurt içi karşılaştırması (HDPE, artık %18 AD oranıyla):
- PETKİM çarpanı: 1.00 (ithalat vergisi yok)
- PETKİM fiyatı $1,150 iken: Çin $924/MT'nin altında olmalıdır
- Gereken Çin indirimi: PETKİM'in yaklaşık $226/MT altında
Çinli Üreticiler Bu Kırılım Noktalarını Tutturabilir mi?
Ticari gradlar için: evet, bazen. Shaanxi, İç Moğolistan ve Ningxia'daki CTO bazlı üreticiler, nafta bazlı rakiplere karşı yapısal hammadde maliyet avantajına sahiptir. Petrol varil başına $80'ın üzerinde olduğunda, üretim ekonomileri nafta bazlı Asya referans fiyatlarının $100-200/MT altında FOB fiyatlamaya olanak tanıyor. Çin kıyı limanlarından Mersin'e rekabetçi okyanus navlunu ($30-50/MT) eklendiğinde, durgun piyasa koşullarında $880-950 aralığında CIF fiyatlar ulaşılabilir hale geliyor.
Özel ve farklılaştırılmış gradlar için: fark daralıyor. Çinli üreticilerin fiyat avantajı, rekabetin ağırlıklı olarak maliyet üzerine olduğu ticari film, enjeksiyon ve şişirme kalıplama gradlarında yoğunlaşmaktadır. Daha yüksek değerli boru gradları, metalosen PE veya markalı eşdeğerler için CIF indirimi vergi yükünü aşmaya yeterli olmayabilir.
Pratik sonuç: Çin menşeli ticari PE ve PP, küresel hammadde maliyetleri CTO/PDH üreticilerine agresif fiyatlama alanı tanıdığında, antidamping vergilerine rağmen Türkiye'de rekabetçi kalmaya devam ediyor. Vergi bariyeri kapıyı kapatmıyor — Çinli üreticilerin altında fiyat vermesi gereken tabanı yükseltiyor. Bundan faydalanan alıcılar, spesifik gradları, hacimleri ve lojistikleri için tam kırılım noktasını hesaplayabilenlerdir.
DİR İstisnası: Vergiler Ne Zaman Ortadan Kalkar
Türkiye'nin Dahilde İşleme Rejimi (DİR), yukarıda ele alınan her şeyin en önemli istisnasıdır. DİR kapsamında, hammadde ithal eden, işleyen ve mamul ürünü yeniden ihraç eden bir dönüştürücü, hem MFN hem de antidamping vergilerini tamamen ortadan kaldırabiliyor.
DİR kapsamında, CIF $1,000'lık Çin HDPE'si yaklaşık $1,020-1,040/MT'ye gümrükleniyor — yalnızca CIF fiyatı artı elleçleme ve asgari işleme ücretleri. MFN vergisi yok. Antidamping vergisi yok. KDV yok (DİR kapsamında askıya alınıyor). Maliyet yığını, brüt %49-55 farktan yaklaşık %2-4'e düşüyor.
İhracata yönelik Türk dönüştürücüleri için — Avrupa, Orta Doğu ve Afrika pazarlarına hizmet veren ambalaj üreticileri, boru üreticileri ve film ekstrüzyon tesisleri — DİR, Çin menşeli polimer tedarikinin ekonomisini temelden dönüştürüyor. İç pazar distribütörleri için Çin reçinesini pahalı kılan antidamping vergileri, DİR nitelikli operasyonlar için geçerli değildir.
Bu konu, bu dizinin 3. Makalesinde ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Matematiği Ne Değiştirir
Yukarıdaki kapıya teslim maliyet hesaplaması sabit varsayımlar kullanıyor. Pratikte her değişken hareket eder — bazıları günlük, bazıları üç aylık, bazıları düzensiz aralıklarla. Hangi girdilerin oynak olduğunu anlamak, ne zaman korunma, ne zaman bekleme ve ne zaman kilitleme kararı vermenize yardımcı oluyor.
FOB Fiyat Hareketleri (günlük)
Çin polimer FOB fiyatları yurt içi arz-talep dengesi, hammadde maliyetleri ve ihracat pazarı rekabetine bağlı olarak dalgalanıyor. Mevcut petrol fiyatlarında nakit maliyetleri nafta bazlı üreticilerin tahmini $100-150/MT altında seyreden CTO/PDH üreticileri, sıkıntılı piyasa koşullarında fiyatları önemli ölçüde daha fazla kırabiliyor — ancak yurt içi talep çıktılarını karşıladığında ihracat pazarlarından da çekilebiliyor. Senaryo tablonuzdaki CIF fiyatı o anki fiyattır, sabit bir rakam değildir.
Kur Oynaklığı (sürekli)
Türk gümrük vergileri, beyanname tarihindeki gümrük kuru üzerinden CIF fiyattan Türk lirasına çevrilerek tahakkuk ettiriliyor. USD cinsinden ödeme yapan Türk alıcılar için TL/USD oynaklığı, vergi yüzdesinde görünmeyen ancak mutlak lira maliyetini etkileyen bir değişken ortaya çıkarıyor. Zayıflayan lira, lira cinsinden vergi ödemesini artırıyor; ancak USD eşdeğeri maliyet CIF fiyatına bağlı kalıyor.
Gümrük ödemelerini finanse etmek için lira borçlanan ve USD cinsinden satış gelirinden geri ödeyen ithalatçılar için kur hareketleri fiili maliyet yükünü daraltabilir veya genişletebilir. Bu, tedarik hesaplamasının üzerine oturan bir hazine yönetimi meselesidir.
Antidamping Gözden Geçirme Sonuçları (periyodik)
Antidamping vergileri başlangıç oranlarında kalıcı değildir. Türk ticaret savunması mevzuatı şunları öngörmektedir:
- Nihai gözden geçirme (sunset review) (her beş yılda): vergi ya devam eder, ya değiştirilir ya da sona erer
- Ara gözden geçirme: koşullar önemli ölçüde değişirse başlatılabiliyor
- Yeni ihracatçı gözden geçirmesi: orijinal soruşturma döneminde sevkiyat yapmamış Çinli ihracatçılar kendi oranları için başvurabiliyor
- Dolanma soruşturmaları: Çinli üreticiler vergilerden kaçınmak için üçüncü ülkeler üzerinden sevkiyat yaparsa, Türkiye önlemleri genişletebiliyor
Bu gözden geçirme mekanizmalarından herhangi biri uygulanacak oranı — yukarı veya aşağı — değiştirebilir. Resmi Gazete duyurularını ve Ticaret Bakanlığı ticaret savunması portalını takip ediniz.
Petrol Fiyatları (göreceli rekabetçiliği etkiler)
Petrol fiyat değişiklikleri Çin polimer rekabetçiliğini asimetrik olarak etkiliyor. CTO üreticileri (kömür hammaddesi) ve PDH üreticileri (propan hammaddesi), Kore, Avrupa veya Orta Doğu'daki nafta bazlı üreticilere kıyasla petrole daha düşük ve farklı maliyet duyarlılığına sahiptir. Brent varil başına $90'ın üzerine çıktığında CTO/PDH maliyet avantajı genişliyor ve Çin CIF fiyatları alternatif menşelere karşı indirimini koruyabiliyor veya artırabiliyor. Petrol varil başına $60'ın altına düştüğünde nafta bazlı üreticiler daha rekabetçi hale geliyor ve Çin'in vergi bariyerini aşması gereken CIF farkı mevcut olmayabiliyor.
Navlun Oranları (mevsimsel, ek ücrete bağlı)
Çin'den Türkiye'ye okyanus navlunu, konteynerize reçine sevkiyatları için tipik olarak $30-50/MT ile anlamlı bir maliyet bileşenidir. Navlun oranları mevsimsel kalıpları izliyor (Çin Yeni Yılı öncesi ve 4. çeyrekte zirve yapıyor), yakıt ek ücretlerine bağlı olarak değişiyor ve Asya-Akdeniz ticaret hattındaki kapasite tahsisinden etkileniyor. $20/MT'lik bir navlun dalgalanması CIF matrahını değiştirir ve tüm vergi yığını boyunca kademeli olarak yansır.
Pratik Öneriler
İç pazara satan distribütörler için: Tedarik kararlarında efektif (KDV hariç) rakamları kullanın. KDV bakiyesini işletme sermayesi planınıza dahil edin. AB menşeli alternatiflere karşı spesifik kırılım noktanızı hesaplayın — bu, bir Çin teklifinin gerçekten rekabetçi olup olmadığını belirleyen rakamdır.
İhracat operasyonları olan dönüştürücüler için: Tam vergili kapıya teslim maliyeti baz almadan önce DİR niteliğini araştırın. DİR kapsamında Çin menşeli polimer ekonomisi, iç pazar hesaplamasından temelden farklıdır.
Tüm alıcılar için: Tedarikçinize ait spesifik antidamping oranını takip edin. Artık oran (bu örneklerde kullanılan) en kötü senaryodur. Çinli tedarikçinizin daha düşük firmaya özel bir oranı varsa, matematik orantılı olarak iyileşir. Tedarikçinize, ilgili Türk antidamping tebliği kapsamında kayıtlı bir oranı olup olmadığını sorun.
Finansal planlama için: Üç senaryo modelleyin — mevcut oranlar, üçte bir azaltılmış oranlar (iyimser nihai gözden geçirme) ve dörtte bir artırılmış oranlar (kötümser ara gözden geçirme). Bu, düzenleyici belirsizliği hesaba katan bir bütçe tahmin aralığı sağlar.
Güncel Kalmak
Bu hesaplamadaki değişkenler — CIF fiyatları, navlun oranları, döviz kurları ve vergi oranları — farklı frekanslarda hareket ediyor. CIF fiyatları ve döviz kurları günlük değişiyor. Navlun haftalık ila aylık bazda ayarlanıyor. Vergi oranları yıllarla ölçülen gözden geçirme aralıklarında değişiyor. Bir kapıya teslim maliyet hesaplaması, ancak en eski girdisi kadar günceldir.
Sık Sorulan Sorular
Çin menşeli polimerin Türkiye'de toplam vergi yükü nedir?
Çin menşeli polimer Türkiye'ye giriş yaparken katmanlı bir vergi yığınıyla karşılaşır: (1) MFN gümrük vergisi %6,5 CIF üzerinden (PE/PP/PVC için); (2) antidamping vergisi ihracatçıya göre %3-18 (PE), %8-15 (PP); (3) KDV %20 vergisi ödenmiş değer üzerinden (CIF + MFN + AD). CIF $1.000 HDPE için orta aralık %13 AD oranı kullanıldığında toplam kapıya teslim maliyet yaklaşık $1.489/MT — CIF'ten %49 brüt fark. Mahsup edilebilir KDV hariç efektif yük kote edilen fiyatın yaklaşık %25-35 üzerindedir.
Antidamping vergi oranları nasıl belirlenir ve ihracatçıya göre değişir mi?
Türk ticaret savunması makamlarıyla işbirliği yapan Çinli ihracatçılar firmaya özel daha düşük oranlar alır — bazı PE ihracatçıları için %3 kadar düşük. İşbirliği yapmayan üreticiler veya yerleşik oranı bulunmayan yeni sevkiyatçılar ise aralığın üst ucundaki artık oranla karşı karşıyadır (%18'e varan). Tedarik kararı vermeden önce Çinli tedarikçinize uygulanacak spesifik oranı Resmi Gazete yayınları ve Ticaret Bakanlığı ticaret savunması veri tabanından teyit ediniz. Oranlar periyodik olarak nihai gözden geçirme (sunset review), ara gözden geçirme ve yeni ihracatçı gözden geçirmesi süreçlerinde değişebilir.
KDV polimer ithalatında mahsup edilebilir mi?
Evet — kayıtlı Türk işletmeleri için KDV girdi vergi indirimi olarak işlev görür, kalıcı maliyet değildir. Ancak KDV'nin tamamını gümrükte peşin ödemeniz gerekiyor, bir kilogram reçine satmadan önce. Aylık $500.000'lık polimer alımı yapan orta ölçekli ithalatçı için sistemde bloke olan KDV yaklaşık $100.000-120.000'dır. Mahsup süresi 1-3 ay, stok devir hızına bağlıdır. Pratik kural: maliyet karşılaştırması için efektif (KDV hariç) rakam, nakit akışı planlaması için toplam (KDV dahil) rakam kullanın.
AB menşeli polimer Türkiye'de neden daha avantajlı?
Türkiye AB ile Gümrük Birliği içindedir — AB menşeli sanayi ürünleri, polimerler dahil %0 gümrük vergisiyle giriyor. Bu yapısal avantaj kalıcıdır, gözden geçirmeye veya süre sonuna tabi değildir. Karşılaştırma: CIF $1.100 AB menşeli HDPE efektif $1.100/MT'ye gümrükleniyor. Aynı CIF $1.000 Çin menşeli HDPE (artık %18 AD oranıyla) $1.245/MT'ye gümrükleniyor — en düşük CIF fiyatına rağmen en pahalı seçenek. Çin'in AB'ye karşı kırılım noktasına ulaşabilmesi için CIF'inin AB CIF'inin yaklaşık %20 altında olması gerekir.
Dahilde İşleme Rejimi (DİR) nedir ve Çin menşeli polimerden vergileri kaldırır mı?
DİR, hammadde ithal eden, işleyen ve mamul ürünü yeniden ihraç eden dönüştürücüler için MFN ve antidamping vergilerini tamamen askıya alır. DİR kapsamında CIF $1.000 Çin HDPE'si yaklaşık $1.020-1.040/MT'ye gümrükleniyor — yalnızca CIF artı elleçleme ücretleri. KDV de askıya alınır. Brüt fark %49-55'ten %2-4'e düşer. İhracata yönelik Türk dönüştürücüleri (ambalaj, boru, film ekstrüzyon tesisleri) için DİR, Çin menşeli polimer tedarikinin ekonomisini temelden dönüştürür. İç pazara satan distribütörler için DİR geçerli değildir.
PVC'de antidamping vergisi var mı?
2026 yılı başı itibarıyla Çin menşeli PVC antidamping soruşturmaları devam etmekte olup kesin vergi uygulanmamıştır. Mevcut durumda Çin menşeli PVC Türkiye'ye yalnızca MFN oranıyla (%6,5) giriyor. Geçici önlemler olası — Resmi Gazete'yi ve Ticaret Bakanlığı kararlarını takip ediniz. PE ve PP'den farklı olarak PVC şu anda daha az vergi bariyeriyle karşılaşıyor; kesin AD tesis edilirse oranlar gösterge %15 civarında olabilir (planlama varsayımı).
Çin CIF fiyatının AB ve PETKİM alternatiflerini geçmesi için ne kadar indirimli olması gerekir?
HDPE için artık %18 AD oranıyla: AB CIF $1.100 iken Çin CIF'inin $883/MT altında olması gerekir — yaklaşık %20 indirim. PETKİM $1.150 iken Çin $924/MT altında olmalıdır — $226/MT indirim. Suudi $1.050 (%0 AD varsayımıyla) iken Çin $898/MT altında olmalıdır — $152/MT indirim. İşbirliği yapan ihracatçı oranı %8 olduğunda çarpan 1.145'e düşer ve AB karşısında gereken Çin CIF $960'a iner (daha ulaşılabilir $140/MT indirim). Petrol varil başına $80'ın üzerinde olduğunda CTO/PDH üreticileri bu kırılım noktalarını tutturabiliyor — durgun piyasa koşullarında $880-950 CIF aralığı ulaşılabilir hale geliyor.
Bu dizide sıradaki: 3. Makale — DİR Muafiyeti: Türk Dönüştürücüleri Çin Menşeli Polimeri Vergisiz Nasıl İthal Ediyor
Güncel fiyatlar için ihtiyacınızı bize bildirin — polimer türü, uygulama, miktar ve varış noktası — tedarik ekibimiz uygun gradeler ve güncel FOB fiyatlarıyla yanıt verecektir.
Henüz talep göndermeye hazır değil misiniz? Günlük fiyat güncellemelerine abone olun
Kantor Materials International tarafından işletilmektedir — Çin menşeli polimer tedariki için kaynak bulma ve istihbarat platformu. 135.000+ grade spesifikasyonu, günlük FOB fiyatlandırması, 12 ithalat pazarında navlun ve düzenleyici veri kapsamı.
Kantor Materials HakkındaÇin menşeli polimer gradları mı arıyorsunuz?
Neye ihtiyacınız olduğunu söyleyin — polimer türü, uygulama, varış noktası — ekibimiz eşleşen gradlar, güncel CFR fiyatlandırması ve dokümantasyon gereksinimleriyle yanıt verecektir.
Neye ihtiyacınız olduğunu söyleyinÖnce piyasa istihbaratı mı istiyorsunuz? The Polymer Compass’a abone olun
Polimer ithalatçıları için ücretsiz. Haftada iki kez.