Türkiye İçin Çin'den Geri Dönüştürülmüş Polimer Tedarik Rehberi: rPET ve rPP

Son güncelleme: 13 Nisan 2026.

Türkiye'nin plastik dönüştürücü tabanı, AB pazarına yoğun biçimde ihracat yapmaktadır — ambalaj, tekstil, otomotiv parçaları ve tüketim malları. Bu ihracat bağımlılığı, AB'nin Ambalaj ve Ambalaj Atığı Yönetmeliği'ni (PPWR) Türk dönüştürücüler için doğrudan bir pazar erişim gerekliliğine dönüştürmektedir.

PPWR, 2030 yılından itibaren plastik ambalajlarda zorunlu asgari geri dönüştürülmüş içerik hedefleri getirmektedir: temas hassasiyetli PET ambalajda %30, diğer plastiklerde %10, temassız ambalajda %35. Bu hedefleri karşılayamayan dönüştürücüler — menşe ülke fark etmeksizin — AB pazarına ambalaj ürünü ihraç etme kapasitelerini kaybetme riskiyle karşı karşıyadır.

Çin, dünyanın en büyük geri dönüştürülmüş polimer üreticisidir. Çin menşeli rPET ve rPP, Avrupa menşeli eşdeğerlerine kıyasla yaklaşık %20-40 daha düşük fiyatla sunulmaktadır. Ancak fiyat avantajı tek başına yeterli değildir — sertifikasyon, izlenebilirlik ve kalite parametreleri, Çin menşeli geri dönüştürülmüş polimerin AB uyumlu tedarik zincirine dahil edilebilmesi için kritik önkoşullardır.

Bu rehber, Türk dönüştürücüler için Çin'den rPET ve rPP tedarikinin tüm boyutlarını kapsamaktadır: sertifikasyon gereksinimleri, kalite parametreleri, HS kodları ve gümrük yükümlülükleri, DİR kapsamında vergi muafiyeti fırsatı ve tedarikçi değerlendirme kontrol listesi.

AB'nin PPWR yönetmeliği, plastik ambalajlarda artan geri dönüştürülmüş içerik hedefleri belirlemektedir.

1 Ocak 2030 İtibarıyla

1 Ocak 2040 İtibarıyla

Kritik detay: Yalnızca tüketici sonrası (post-consumer) geri dönüştürülmüş materyal sayılmaktadır. Üretim atıkları, fabrika kırpıntıları ve dahili malzeme yeniden kullanımı hariç tutulmuştur.

Türk dönüştürücüler için anlam: AB'ye ambalaj veya ambalaj bileşeni ihraç eden her Türk firma — bağımsız olarak — sertifikalı tüketici sonrası geri dönüştürülmüş polimer tedarik zinciri kurmak zorundadır. AB dışı dönüştürücüler, AB'nin yerel geri dönüşüm altyapısına erişemediğinden, bu tedarik zincirini sıfırdan inşa etmektedir.

PPWR gereksinimleri hakkında ayrıntılı analiz için: PPWR Geri Dönüştürülmüş İçerik Zorunlulukları 2030

rPET Ürün Formları

Çin, rPET'i üç temel formda ihraç etmektedir:

Pul (flake): Kullanılmış PET şişe ve ambalajdan elde edilen, yıkanmış ve kırılmış pul formunda malzeme. Türk geri dönüşüm tesisleri ve plastik dönüştürücüler tarafından doğrudan ekstrüzyona verilir. En düşük katma değerli form — ancak en esnek (alıcı kendi formülasyonunu uygulayabilir).

Pelet (pellet/chip): Pul formundan ekstrüzyon yoluyla üretilmiş granül. Üç alt kategori mevcuttur:

• Elyaf (fiber) grade: Tekstil elyafı, dolgu, jeotekstil üretimi için. En büyük hacim segmenti.
• Levha (sheet) grade: Termoform ambalaj, blister, tepsi üretimi için.
• Gıda temaslı (food-contact) grade: EFSA veya FDA onaylı dekontaminasyon sürecinden geçmiş, gıda ambalajında kullanılabilir pelet. En yüksek katma değerli form.

Bileşik (compound): rPET bazlı bileşikler — dolgu, takviye veya katkı maddeleriyle karıştırılmış. Otomotiv parçaları, elektrik-elektronik muhafazaları ve endüstriyel uygulamalar için.

rPET Kalite Parametreleri

Geri dönüştürülmüş PET tedarikinde kalite değerlendirmesi, virgin (birincil/ham) PET'ten farklı parametrelere odaklanmaktadır.

Gıda temaslı rPET için ek gereksinimler:

• EFSA (Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi) tarafından değerlendirilmiş dekontaminasyon süreci
• Migrasyon testleri (AB Yönetmelik 2022/1616 kapsamında)
• İzlenebilirlik — gıda temaslı rPET'in gözetim zinciri, toplama noktasından nihai pelet üretimine kadar belgelenmeli

rPET Sertifikasyonları

GRS primi: GRS sertifikalı rPET, sertifikasız eşdeğerine göre yaklaşık %5-15 daha yüksek fiyatla işlem görmektedir. Bu prim, sertifikasyon maliyetini (denetim, belgeleme, gözetim zinciri yönetimi) ve sertifikalı tedarike olan talebin arzı aşmasını yansıtmaktadır.

Gıda temaslı prim: Gıda temaslı rPET pelet, gıda temaslı olmayan eşdeğerine göre yaklaşık %15-25 daha yüksek fiyatlandırılmaktadır. EFSA onaylı dekontaminasyon süreci yatırım-yoğundur ve üretici sayısı sınırlıdır.

rPP Ürün Formları

Pelet: Tüketici sonrası PP atıklarından (ambalaj kapları, otomotiv parçaları, beyaz eşya bileşenleri) elde edilen geri dönüştürülmüş PP granülleri. Enjeksiyon kalıplama, ekstrüzyon ve termoform uygulamalarında kullanılır.

Bileşik (compound): rPP bazlı bileşikler — talk, CaCO₃, cam elyafı veya diğer takviye malzemeleriyle. Otomotiv iç trim, ev aletleri muhafazaları ve endüstriyel uygulamalar için.

Masterbatch: rPP bazlı renk veya katkı masterbatch'leri. Virgin PP ile karıştırılarak geri dönüştürülmüş içerik hedeflerine ulaşmak için kullanılır.

rPP Kalite Parametreleri

rPP'nin temel zorluğu: MFI tutarlılığı. Virgin PP homojen bir hammaddedir — her parti aynı MFI'de gelir. Geri dönüştürülmüş PP, farklı kaynaklardan farklı MFI'lerde gelen post-consumer atıktan üretildiğinden, partiler arası MFI sapması daha geniş olabilir. Tedarikçi seçiminde MFI tutarlılığı (lot-to-lot varyasyonu), fiyattan daha belirleyici bir faktördür.

rPP Sertifikasyonları

GRS, rPP için de geçerlidir ve AB alıcıları tarafından asgari gereksinim olarak talep edilmektedir. rPP'nin gıda temaslı uygulamalar için kullanımı, rPET'e kıyasla daha sınırlıdır — PP geri dönüşümünde gıda temaslı dekontaminasyon teknolojisi henüz rPET kadar olgunlaşmamıştır. Bu nedenle rPP, ağırlıklı olarak temassız ambalaj (%35 hedef) ve endüstriyel uygulamalarda değerlendirilmektedir.

Çin İhracat Limanları

Geri dönüştürülmüş polimer ihracatı yapan başlıca Çin limanları:

HS Kodları

Önemli not: Geri dönüştürülmüş polimer ve virgin polimer bazı HS kodlarında aynı pozisyon altında sınıflandırılmaktadır (rPP ve virgin PP gibi). Gümrük beyannamesi düzeyinde (GTİP) ayrım yapılabilir. Gümrük müşavirinizle doğru sınıflandırmayı teyit edin.

MFN Gümrük ve Antidamping Yükümlülükleri

Geri dönüştürülmüş polimerin gümrük ve antidamping yükümlülüğü, HS kodu sınıflandırmasına bağlıdır:

Kritik uyarı: Geri dönüştürülmüş polimerin virgin polimerden farklı gümrük muamelesine tabi olup olmadığı, HS kodu düzeyinde ve gümrük idaresinin sınıflandırma kararına bağlıdır. rPP'nin virgin PP ile aynı HS kodu altında sınıflandırılması halinde, mevcut antidamping tedbirleri geri dönüştürülmüş ürüne de uygulanabilir. Her sevkiyat öncesinde gümrük müşavirinizle GTİP düzeyinde sınıflandırmayı teyit edin.

Dahilde İşleme Rejimi (DİR), geri dönüştürülmüş polimer ithalatında özellikle anlamlı bir avantaj sunmaktadır.

Senaryo: AB'ye ambalaj ihraç eden Türk dönüştürücü, PPWR uyumluluğu için geri dönüştürülmüş polimer tedarik etmek istiyor. DİR kapsamında ithalat yapıldığında:

• MFN gümrük vergisi (%6,5): Askıda
• Potansiyel antidamping vergisi (rPP için risk mevcut): Askıda
• KDV (%20): Askıda

Bu senaryo, PPWR ile DİR'in kesişim noktasıdır: AB'ye ihracat yapan firma zaten ihracatçı statüsündedir, DİR başvuru koşullarını doğal olarak karşılamaktadır. Geri dönüştürülmüş polimer, ihraç edilecek ambalaj ürünün hammaddesidir. DİR, hem PPWR uyumluluğunu hem de maliyet optimizasyonunu aynı anda sağlamaktadır.

DİR prosedürü hakkında ayrıntılı bilgi: Dahilde İşleme Rejimi (DİR): Gümrüksüz Polimer İthalatı

Çin menşeli geri dönüştürülmüş polimer tedarikçisi değerlendirmek için sekiz adımlık kontrol listesi:

1. GRS Sertifikası Doğrulama

GRS sertifikasının kapsamını teyit edin:

• Sertifika, tedarikçinin ürettiği spesifik ürün formunu (pul, pelet, bileşik) kapsıyor mu?
• Sertifika geçerlilik süresi dolmamış mı?
• Akredite denetçi kim? (Control Union, Intertek, TÜV SÜD, Bureau Veritas kabul gören denetçilerdir)
• Transaction Certificate (TC) düzenleme kapasitesi var mı? — Her sevkiyat için TC gereklidir

2. Transaction Certificate (TC) Talebi

GRS kapsamında her ticari işlem için TC düzenlenmesi zorunludur. TC, spesifik sevkiyatın geri dönüştürülmüş içerik oranını, tedarik zinciri adımlarını ve gözetim zinciri bilgilerini belgelemektedir. TC olmadan GRS sertifikası tek başına yeterli değildir.

3. Sevkiyat Öncesi Numune Testi

İlk sevkiyattan önce numune talep edin ve kendi laboratuvarınızda veya bağımsız bir test laboratuvarında (SGS, Bureau Veritas, Intertek) test ettirin:

• rPET: IV, nem, renk, PVC kontaminasyon, metal içeriği
• rPP: MFI, çekme, darbe, nem, kül, renk

4. Gıda Temaslı Uygulama İçin EFSA Durumu

Gıda ambalajı üretiyorsanız: tedarikçinin rPET dekontaminasyon sürecinin EFSA tarafından değerlendirilmiş olup olmadığını kontrol edin. EFSA opinion listesi kamuya açıktır. EFSA onaylı süreç, gıda temaslı rPET'in AB pazarında kullanılabilmesi için gerekliliktir.

5. REACH ve RoHS Uyumu

AB pazarına giren tüm plastik ürünler REACH (kimyasal kayıt ve değerlendirme) ve RoHS (kısıtlanmış madde) yönetmeliklerine uyumlu olmalıdır. Tedarikçiden REACH uyumluluk beyanı ve RoHS test raporu talep edin.

6. Fabrika Denetimi

İlk büyük sipariş öncesinde fabrika denetimi yaptırın veya mevcut denetim raporunu inceleyin:

• Üretim kapasitesi ve gerçek çıktı
• Kalite kontrol laboratuvarı ve test ekipmanları
• Hammadde (post-consumer atık) tedarik zinciri
• GRS denetim kapsamıyla tutarlılık
• Çevresel uyum (atık su yönetimi, emisyonlar)

7. Parti Tutarlılığı Doğrulama

Tek numune onayı yeterli değildir. En az 3 farklı üretim partisinden numune alarak lot-to-lot tutarlılığını doğrulayın. Özellikle rPP'de MFI sapması kritik bir parametredir.

8. Lojistik ve Belgeleme Kapasitesi

Tedarikçinin ihracat deneyimini ve belgeleme kapasitesini doğrulayın:

• GRS Transaction Certificate düzenleme
• Menşe şehadetnamesi
• COA (analiz sertifikası) — her parti için
• Uygun ambalajlama (25 kg torba, bigbag, veya oktabin)
• Süveyş güzergahı Türkiye liman deneyimi

Geri dönüştürülmüş polimer fiyatlandırması, virgin polimer fiyatlarından farklı dinamiklere tabidir.

Fiyat Belirleyicileri

rPET: Fiyat, virgin PET fiyatının bir fonksiyonudur ancak arz-talep dengesi farklıdır. AB'deki PPWR kaynaklı talep artışı, sertifikalı rPET fiyatlarını yukarı yönlü desteklemektedir. Çin menşeli rPET pelet FOB fiyatı, kalite ve sertifikasyona göre geniş bir aralıkta seyretmektedir.

rPP: Virgin PP fiyatına paralel hareket eder, ancak kalite tutarsızlığı riski nedeniyle genellikle virgin PP'nin altında fiyatlanır. GRS sertifikalı rPP, sertifikasız eşdeğerine göre prim taşır.

Fiyat Katmanları

GRS primi: Sertifikalı ürünler, sertifikasız eşdeğerlerine göre %5-15 daha yüksek.

Gıda temaslı prim: Gıda temaslı rPET, gıda temaslı olmayan eşdeğerine göre %15-25 daha yüksek.

AB, Tek Kullanımlık Plastik Direktifi (SUP Direktifi) Uygulama Kararını 2026 başında onaylamıştır (kesin tarih için AB Resmi Gazetesi'ni doğrulayınız): AB dışı geri dönüştürücülerden tedarik edilen rPET, tek kullanımlık içecek şişeleri için zorunlu %25 geri dönüştürülmüş içerik hedefine 21 Kasım 2027'ye kadar sayılmayacaktır.

Türk dönüştürücüler için anlam:

• İçecek şişesi üretimi yapan ve AB'ye ihraç eden firmalar, 2027 Kasım'a kadar AB menşeli rPET kullanmak zorundadır
• Gıda dışı rPET uygulamaları (termoform, levha, elyaf, otomotiv) bu kısıtlamadan etkilenmemektedir — Çin menşeli sertifikalı rPET bu segmentlerde serbestçe kullanılabilir
• 2027 sonrasında, AB'nin üçüncü ülke eşdeğerliği metodolojisine (31 Aralık 2026'ya kadar yayınlanması beklenen) bağlı olarak durum netleşecektir

Bu gelişme, rPET tedarik stratejisinin uygulama alanına göre farklılaştırılmasını gerektirmektedir. Gıda dışı/temassız uygulamalar için Çin menşeli rPET hemen kullanılabilirken, içecek şişesi segmenti ek düzenleyici belirsizlik taşımaktadır.

GRS sertifikası nedir ve neden gerekli?

GRS (Küresel Geri Dönüşüm Standardı), Textile Exchange tarafından yönetilen, geri dönüştürülmüş içerik izlenebilirliği sertifikasıdır. Asgari %50 geri dönüştürülmüş içerik, tedarik zinciri boyunca gözetim zinciri izlenebilirliği ve çevresel/sosyal kriterler gerektirir. AB alıcılarının büyük çoğunluğu, PPWR uyumluluğu için GRS'yi asgari sertifika gerekliliği olarak talep etmektedir. GRS olmadan Çin menşeli geri dönüştürülmüş polimer, AB uyumlu tedarik zincirine dahil edilemez.

Çin menşeli rPET gıda ambalajında kullanılabilir mi?

Koşullu olarak evet. Gıda temaslı rPET kullanımı, tedarikçinin dekontaminasyon sürecinin EFSA (Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi) tarafından değerlendirilmiş olmasını gerektirir. EFSA onaylı süreç sayısı dünya genelinde sınırlıdır. Ayrıca, tek kullanımlık içecek şişeleri için AB menşeli rPET zorunluluğu 21 Kasım 2027'ye kadar geçerlidir — gıda dışı uygulamalar bu kısıtlamadan etkilenmez.

DİR kapsamında geri dönüştürülmüş polimer ithalatı mümkün mü?

Evet. AB'ye ihracat yapan Türk dönüştürücüler, DİR kapsamında geri dönüştürülmüş polimer ithal edebilir — MFN gümrük vergisi, potansiyel antidamping vergisi ve KDV askıya alınır. DİİB (Dahilde İşleme İzin Belgesi) alınması ve ihracat taahhüdünün yerine getirilmesi gerekmektedir. PPWR uyumluluğu gerektiren ihracatçı firmalar zaten DİR koşullarını doğal olarak karşılamaktadır.

Geri dönüştürülmüş polimere antidamping vergisi uygulanır mı?

Bu, HS kodu sınıflandırmasına bağlıdır. rPET pul (3907.61), virgin PET reçinesinden farklı HS kodu altında sınıflandırılabilir. Ancak rPP pelet (3902.10), virgin PP ile aynı HS kodunu paylaşmaktadır ve mevcut PP antidamping tedbirleri kapsamına girebilir. Her sevkiyat öncesinde gümrük müşavirinizle GTİP düzeyinde sınıflandırma ve antidamping uygulanabilirliğini teyit edin.

Tedarikçi değerlendirmede en kritik adım nedir?

GRS sertifika kapsamının doğrulanması ve Transaction Certificate (TC) düzenleme kapasitesinin teyit edilmesi. GRS sertifikası tek başına yeterli değildir — sertifikanın tedarikçinin ürettiği spesifik ürün formunu kapsaması ve her sevkiyat için TC düzenlenmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra, en az 3 farklı partiden numune alarak lot-to-lot kalite tutarlılığının doğrulanması, özellikle rPP tedarikinde kritik öneme sahiptir.

• PPWR Geri Dönüştürülmüş İçerik Zorunlulukları 2030 — AB'nin 2030 ve 2040 hedefleri, etkilenen polimerler ve AB dışı dönüştürücüler için zaman çizelgesi
• Dahilde İşleme Rejimi (DİR): Gümrüksüz Polimer İthalatı — DİR başvuru koşulları, DİİB süreci ve maliyet tasarrufu hesabı
• Petkim ve Çin Polimer Grade Eşleştirme Rehberi — Virgin polimer gradeleri için Petkim-Çin eşleştirme tabloları

---

Sorumluluk Reddi: Bu makale, kamuya açık düzenlemelere ve piyasa bilgilerine dayalı tedarik rehberliği sunmakta olup eğitim amaçlıdır. Hukuki, vergisel veya gümrük danışmanlığı niteliği taşımaz. PPWR uygulama detayları ve AB eşdeğerlik metodolojisi henüz kesinleşmemiştir. Gümrük sınıflandırması ve antidamping uygulanabilirliği sevkiyat bazında farklılık gösterebilir. Güncel düzenlemeler için Resmi Gazete tebliğlerini ve gümrük müşavirinizi referans alınız.

---

Kantor Materials International, geri dönüştürülmüş polimer dahil 600'den fazla tedarikçiyi her sipariş için değerlendirmektedir. PPWR uyumlu tedarik zinciri kurulumu ve Çin menşeli rPET/rPP tedarik talepleriniz için Kantor ekibiyle iletişime geçin veya The Polymer Compass bültenine abone olun.